Nazım Hikmet, Orhan Kemal, Kemal Tahir, Sevgi Soysal ve daha niceleri...

Bu isimler, Türkiye`nin yolu hapishaneden geçmiş aydınlarından, sanatçılarından ilk akla gelenleri...belki de yukarıdaki listeye yeni isimler ekleyecek. Aydınların hapsedilmesiyle değil, hapsedilenlerin aydınlanması yoluyla elbette.

Hapishanelerin dışarıdaki topluma adapte olması ve sivil toplumun hapishanenin kısıtlı yaşamına erişebilmesine odaklanan bu program, Türkiye`deki hapishane koşullarını iyileştirmeyi hedefliyor. Tutukluların, hareket özgürlüğünün ötesinde başka kısıtlamalara ve toplumdan fiziksel olarak soyutlanmalarına ek olarak başka yoksunluklara uğramamalarını sağlamaya çalışıyor.

Cezaevlerinde yürütülen çalışmalar ilk olarak 2004 - 2006 arasında, Avrupa Komisyonu Türkiye Delegasyonu Demokrasi ve İnsan Hakları İçin Avrupa Girişimi ile Avrupa Kültür Vakfı tarafından desteklenen, Adalet Bakanlığı Ceza ve Tevkif Evleri Genel Müdürlüğü işbirliği ile Kars ve Bandırma cezaevlerinde yürütülen "Cezaevi Duvarlarını Aşmak" projesi ile başladı. Projeye, Metis Yayıncılık, Kanat Kitap, Uluslararası PEN, İsveç PEN Hapisteki Yazarlar Komitesi ve Türkiye PEN Hapisteki Yazarlar Komitesi destek verdi.

Cezaevi şartlarının iyileştirilmesine yönelik ortaya çıkan modelin, on ildeki cezaevleri ile ilgili idari birimler ve STK`larla paylaşılması ve bu çalışmaların yerelleşmesini amaçlayan proje ise Heinrich Böll Stiftung Derneği desteği ile Ağustos - Aralık 2006 arasında gerçekleştirildi.

Anadolu Kültür ve Ceza İnfaz Sisteminde Sivil Toplum Derneği`nin, Adalet Bakanlığı Ceza ve Tevkif Evleri Genel Müdürlüğü`nün Ocak 2007`de yayınladığı ve F Tipi Yüksek Güvenlikli Cezaevlerinde kalan tutuklu ve hükümlülerin onar kişilik gruplar halinde haftada on saat ortak alanları kullanabilmesini mümkün kılan genelgenin paralelinde geliştirdiği program ise Hollanda Konsolosluğu İnsan Hakları Programı ve Heinrich Böll Stiftung Derneği`nden alınan destekle 2007 Mayıs`ında Tekirdağ 1 No`lu F Tipi Yüksek Güvenlikli Cezaevi`nde uygulanmaya başladı. Film gösterimleri, resim, heykel, ebru atölyeleri, felsefe ve edebiyat seminerleri ile film gösterimlerinden oluşan ve on ay sürecek olan program kapsamında, cezaevi kütüphanesi de genişletiliyor. Bu çalışmalara paralel olarak, Türkiye genelindeki on bir F tipi cezaevi de sivil toplum örgütlerine açılması planlanıyor.

Cezaevlerinde yürütülen çalışmalar halen Ceza İnfaz Sistemi’nde Sivil Toplum Derneği koordinasyonunda devam ediyor. Bu çalışmalarla ilgili ayrıntılı bilgiye http://www.cezaevindestk.org/ adresinden ulaşabilirsiniz.